عسل طبیعی

طبقه دادن کندوها
جمعیت هایی که در اواخر تابستان گذشته خوب تغذیه شده و پاییز و زمستان را گرم و سالم و نسبتاً قوی گذرانده و از اواخر بهمن ماه هم به حد کافی خمیر شیرین و عسل در اختیار داشته باشند، معمولاً در اوایل فروردین ماه زنبورها تمام 10 شان موجود داخل کندو را به صورت پر پشت می پوشانند به طوری که کمبود شدید جا برای آن همه زنبور به چشم می خورد. این همان زمانی است که باید به جمعیت، یک طبقه ی دوم اضافه کرد. یعنی؛ یک طبقه کامل و یا یک نیم طبقه(در ایران) روی آن اضافه می کنیم تا زنبورها فضای بیشتر و امکانات زیادتری برای زندگی در اختیار داشته و به فکر بچه دادن نیفتد. آن گاه اگر طبقه کامل بود فوری 3 شان پوشیده از لاروهای سربسته همراه همه ی زنبورهایی که روی آن نشسته اند را از طبقه ی پایین به طبقه ی بالا انتقال داده و در طبقه ی پایین هم، شان ها را به یک سمت فشار می دهیم. به طوری که شان های بالا و پایین روی هم دیگر قرار گیرند تا گرمایی را که زنبورهای طبقه ی پایین تولید کنند به لاروها و زنبورهای طبقه ی بالا هم برسد.
برای اضافه کردن شان های تازه، امکانات زیر لازم است:
1- شان هایی که اندکی عسل از پاییز در آن باقی مانده. یا شان هایی که در تابستان و یا پاییز گذشته به دلیل ناچیز بودن مقدار عسلشان اکستراکتور نشده اند.
2- شان های خالی که ملکه در سال های گذشته حداقل یک یا چند بار داخلش تخم گذاری کرده است.
3- شان های خالی که سال گذشته بافته شده و حتی یک بار هم ملکه داخلش تخم گذاری نکرده است.
4- دیواره ها: بهترین نتیجه هنگامی به دست می آید که از شان هایی که اندکی عسل از پاییز در آن باقی مانده استفاده شود مشروط بر این که با مقداری شربت گرم که از مخلوط کردن یک کیلو شکر، یک کیلو عسل و یک لیتر آب به دست می آید دو طرف شان را اسپری (پاشید) و خیس کنیم و فوری آن را (سمت مخالف قاب هایی که به طبقه ی بالا انتقال یافته اند) در طبقه ی پایین آویزان کنیم، به این طریق که یکی از آن ها را در وسط کندو، یکی دو قاب بعد از آن و سومی هم 2 قاب بعدتر ولی یکی مانده به آخر. در طبقه ی بالا هم یک شان عسل پاشی شده پس از آخرین شان می آویزیم.
آویختن شان هایی که ملکه داخلش تخم گذاری نکرده، در فروردین کمی زود است. در این ماه از سال ملکه آن را به زحمت قبول می کند و داخلش تخم می گذارد. بهتر است این شان ها را در ماه های اردیبهشت و یا خرداد داخل کندو آویزان کنیم که ملکه بی دردسر آن ها را قبول می کند.
زمان آویختن دیواره ها در داخل کندو هنگامی است که خود زنبورها کار موم بافی را شروع کرده باشند و این معمولاً هنگامی است که شکوفه های گل آلبالو تازه ریخته باشد.
در مورد نیم طبقه این که آن را در صورت امکان با 10 عدد شان بافته شده روی کندو می گذاریم. هرگاه قاب های بافته شده نیم طبقه به اندازه کافی در اختیار نیست یک در میان دیواره آویزان می کنیم.
کوچ دادن و قوانین آن
باستی اقرار کرد که کشور ما با وجود داشتن حدود 5/1 میلیون کندو، به علت خشی هوا و کمی باران (به استثنای استان های شمالی) و در نتیجه فقدان گیاهان عسل خیز وحشی و با توجه به وسعتش استعداد مناسبی در زنبورداری ندارد. ولی در مقابل این ضعف دارای ویژگی جالبی هم هست آن متفاوت بودن آب و هوا در مناطق مختلف می باشد. به طوری که در هر یک از فصل های سال نقاطی مناسب برای زنبورداری در آن وجود دارد. حتی استان های گرم جنوبی کرانه های خلیج فارس و دریای عمان هم در زمستان مستعد این کارند. با کوچ دادن کندوها در زمان های مختلف به نقاط مناسب می توان از آن استفاده های فراوان برد. اصل بر این است که این نقاط از لحاظ استعداد عسل دهی باید از مدت ها قبل شناخته شده باشند. زنبوردار باید تقویمی برای کوچ و یا کوچ ها سالیانه اش ترتیب داده و آن را در دفترچه ای که به همین منظور تهیه می کند یادداشت کرده باشد. به طوری که از قبل برایش معلوم باشد که تقریباً در چه فصلی کندوهایش را به چه نقطه ای از کشور باید کوچ دهد. این کوچ ها باید به نقاطی انجام گیرند که از لحاظ گل و گیاه غنی باشند. چون خوش آب و هوا بودن منطقه به تنهایی جالب نیست و مسئله ای را برای زنبورها حل نمی کند.
اگر قرار باشد که از کندوها محصول عسل خوبی بداشت گردد باید اجباراً آن ها را از منطقه ای که گل دهی آن پایان یافته به نقطه ای دیگر که غرق گل است کوچ داد. از آن جایی که در تمام نقاط ایران مدت گل دهی هر منطقه کوتاه است اغلب باید به مهاجرت تن داد که با وجود خرج و زحمت هایی که به وجود می آورد حتماً به زحماتش می ارزد.
هرگاه کندوها را تمام سال در یک نقطه ثابت نگه داشته و کوچ ندهند در صورت مساعد بودن هوای منطقه نباید از هر کندو بیش از 7 الی 8 کیلو عسل در سال انتظار داشت. در صورت نامساعد و یا حتی کم مساعد بودن محیط، اغلب جمعیت ها تلف می گردند. حال آن که در صورت کوچ دادن های اقتصادی محصول سالیانه ی هر کندو می تواند به راحتی از 50 کیلو هم بیشتر باشد (مقصود از کوچ دادن های اقتصادی انتقال کندوها به نقاط پر گل و گیاه است نه مناطق خوش آب و هوا).
در کشور ما زمان کوچ دادن به مناطق مختلف با یکدیگر فرق می کنند و گل های شهد دهنده ای که در طول سال در اختیار جمعیت های قرار می گیرند نیز بسیار متفاوتند، به طور خیلی کلی و اجمالی معمولاً در شمال کندوها را پس از پایان گل دهی درختان میوه یعنی نیمه ی دوم فروردین ماه به باغ هیا مرکبات کوچ می دهند. (در جنوب یعنی در دزفول، میناب، جیرفت، کازرون و غیره ... مرکبات در اسفند ماه گل می دهند.) از آن جا به جنگل برای بهره برداری از گل های درختان جنگلی که گل می دهند و سپس به نقاطی که شبدر و وحشی و یا اهلی دارند و در آخر به ارتفاعات زیاد کوهستان ها و کنار آویشن ها انتقال داده و در نهایت به نقطه ی اولیه ای که جمعیت ها زمستان را در آن جا می گذارنند بر می گردانند.
مثال بالا تنها یک نمونه ی کلی برای کوچ دادن است و به هیچ وجه برای همه ی نقاط کشور وسیع ما صادق نیست. تنها به این دلیل آورده شده که به زنبوردار دلایل و هدف های کوچ دادن را نشان دهیم.
در کوچ دادن ها قوانینی وجود دارند که باید قبل از کوچ، هنگام حمل و نقل و پس از کوچ رعایت شوند، این قوانین عبارتند از:
1- یک روز پیش و یا چند روز قبل از کوچ، کندوها را کنترل کنیم که ظرفیت قاب هایشان کامل باشد. یعنی کندوهایی که جای 10 قاب را دارد بایستی حتماً 10 قاب داخلش آویزان باشد. اگر تعداد قاب های موجود در کندو تنها 7 عدد باشد، سه قاب با شان های بافته شده و یا سرانجام حتی قاب خالی در آن آویزان کرد و تعداد را به 10 عدد رساند تا هنگام حمل و نقل قاب ها در داخل کندو به این طرف و آن طرف نلغزند و زنبورهای داخل کندو کشته نشوند.
2- شعاد پرواز زنبورها حدود 4 کیلومتر است. بنابراین همیشه محلی که کندو از آن جا کوچ داده می شوند تا محلی که به آن جا انتقال می یابند باید به خط مستقیم بیش از 8 کیلومتر (بهتر آن که 10 کیلومتر) فاصله داشته باشند. در غیر این صورت معمولاً تعداد زیادی از زنبورهای کوچ داده شده به محل اول برگشته و چون در آنجا کندویی وجود ندارد تلف می گردند.
3- زمان بستن سوراخ های پرواز، عصر پس از تاریک شدن هوا و یا بهتر از آن صبح خیلی زود (سحر) و قبل از زدن سپیده می باشد. زیرا تنها در تاریکی شب است که تمام زنبورها در داخل کندوهایشان می باشند.
4- هنگام بستن سوراخ های پرواز از کوبیدن میخ با چکش به کندو باید احتراز کرد تا زنبورها ناراحت نشده و از کندو خارج نشوند و کار را برای زنبوردار مشکل نکنند. سعی شود به جای میخ از پونز استفاده شود. کندوها باید با دقت زیاد و خوب بسته بندی گردند.
5- وقتی که کندوها داخل کامیون برده می شوند، در حین حمل و نقل و سرانجام هنگام پیاده کردن آن ها، نهایت نرمش و آرامی لازم است تا همسایه ها و عابرین از نیش خوردن در امان بمانند.
6- پس از گذاشتن همه ی کندوها در محل تازه، حدود یک ساعت آن ها را باید به حال خودشان گذاشت تا ناراحتی تکان های بین راه را کمی فراموش کنند و به حال نسبتاً عادی برگردند. آن گاه سوراخ های پرواز را باز و حدود 6 ساعت بعد نیز باید با یک کنترل سریع قاب های کج شده داخل کندوها مرتب شوند.
7- پس از 5 روز کندوها را دقیق کنترل کرده و دقت کنید که ملکه اشان را هنگام کوچ از دست نداده باشند. برای این کار هرگاه ملکه به چشم دیده نشد داخل شان ها را با دقت نگاه کنید، اگر تخم در آن ها دیده شد ملکه زنده و فعال است. اما اگر دیده نشد ممکن است جمعیت بی ملکه شده باشد. بنابراین یک دو روز بعد همین کندو را با دقت بیشتری کنترل کنید، ملکه و یا لااقل تخم و لارو آن را به چشم خواهید دید و در صورت بی ملکه بودن هر چه زودتر یک ملکه ی بارور شده به آن اضافه کنید و یا لااقل یک قاب لاروهای خیلی جوان و تخم از کندوی دیگر برداشته، داخل آن آویزان کنید تا جمعیت خودش بتواند ملکه ای برای خود تولید کند و از مرگ حتمی نجات یابد.

نوشتن دیدگاه


تصویر امنیتی
تصویر امنیتی جدید

moharam