عسل طبیعی

رفتارهای جفت گیری
رفتار و اعمالی که در طی آن منجر به لقاح و تخم بارور می گردد را می توان در زنبور عسل در سه مرحله ی زیر خلاصه نمود:
1 ـ‌ پیدا کردن محل جفت گیری و شناخت جفت
2 ـ‌ عمل جفت گیری
3 ـ‌ اعمال بعد از جفت گیری
1 ـ‌ پیدا کردن محل جفت گیری و شناخت جفت
ملکه برای عمل جفت گیری ابتدا چند پرواز شناسایی انجام می دهد و سپس خود را برای پرواز اصلی آماده می سازد. عمل جفت گیری در مواقع گرم روز و به خصوص در بعدازظهرها انجام می پذیرد. تعداد زیادی از زنبورهای نر در محل های خاصی در حال پرواز هستند که این محل ها را اصطلاحاً نقاط تجمع نرها می گویند.
این نقاط در فضا وجود داشته و با توجه به این که نرهای هر سال از بین رفته و برای سال دیگر باقی نمی مانند، در سال های متمادی فقط تغییرات مختصری در نقاط تجمع نرها اتفاق می افتد.
روتنر در سال 1966 با آزمایشات خود، وجود نقاط تجمع نرها را تایید، و اظهار داشت که این نقاط از سالی به سال دیگر ثابت است.
سوال اینجاست که چطور ملکه به طرف نقاط تجمع نرها جلب می شود؟
جواب: امکان دارد ترشح فرمونی نرها سبب جلب ملکه گردد.
2 ـ‌ عمل جفت گیری
در عمل جفت گیری نه تنها کوشش زنبور نر برای جفت شدن با ملکه اهمیت دارد بلکه حالت فیزیولوژیکی نر و ملکه از اهمیت ویژه ای برخوردار است. علاوه بر عوامل بالا شرایط محیطی از قبیل درجه حرارت، باد و باران و غیره در یک جفت گیری موفقیت آمیز اهمیت دارد.
نر در پشت شکم ملکه فرود می آید، در حالی که به وسیله ی 6 پای خود او را محکم گرفته است. نر انتهای شکم خود را خم می کند تا به انتهاب شکم ملکه برسد. حال اگر ملکه محفظه ی نیش، در انتهای بدن باز کند آلت تناسلی نر وارونه شده و عمل انتقال اسپرم خیلی سریع انجام می پذیرد. ولی اگر محفظه ی نیش باز نگردد، نر ممکن است برای مدت چند ثانیه در محل خود باقی بماند و یا این که توسط نر دیگری مورد حمله قرار گرفته و جانشین شود. نرها قدرت پرواز زیادی داشته و قادرند ملکه را هم با خود حرکت دهند. به مجرد انتقال اسپرم ها، نرها بی حس شده و ملکه را رها می کنند. در حین جدا شدن نر از ملکه صدای مشخص «پاپ» شنیده می شود. نرها پس از عمل جفت گیری بی حس شده و نهایتاً خواهند مرد. معمولاً 6 تا 10 نر یا ملکه جفت گیری می کنند و زمانی که واژن ملکه از اسپرم پر شد به علت بسته شدن محفظه ی نیش قسمتی از آلت تناسلی آخرین نر در محفظه مانده و از بیضه آلت تناسلی جدا می گردد.
قسمت جدا شده آلت تناسلی نر در انتهای بدن ملکه را نشان جفت گیری می گویند.
اگر جفت گیری و دریافت اسپرم توسط وی به هر دلیل کافی و کامل نباشد، ممکن است برای جفت گیری های مجدد، همان روز یا روز بعد از کندو خارج گردد. محل جفت گیری ممکن است چند کیلومتر از زنبورستان فاصله داشته باشد.
3 ـ‌ اعمال بعد از جفت گیری
ملکه پس از جفت گیری مورد توجه زیاد کارگران قرار می گیرد. کارگران در حالی که به هیجان آمده اند اطراف ملکه جمع شده، او را با شاخک های خود لمس و تغذیه کرده و محل جفت گیری را تمیز می کنند و به وسیله ی آرواره های خود نشان جفت گیری یا قسمتی از آلت تناسلی آخرین نر که در محفظه ی نیش ملکه مانده بیرون می آورند.
ملکه بعد از عمل جفت گیری، زمانی که لوله ی اصلی آورنده تخم از اسپرم پر شد، دریچه ی واژن از نیمه بسته نگه داشته و سپس با انقباض ماهیچه های دیواره لوله ی آورنده تخم، قسمتی از اسپرم ها را وارد کیسه ی ذخیره اسپرم کرده و قسمتی هم به صورت رشته هایی از واژن و انتهای بدن خارج می شوند زنبورهای کارگر این اسپرم های اضافی را از کندو خارج می کنند.
عمل لقاح
در تمام حشرات منجمله زنبور عسل، پس از رسیدن تخم و گذشتن از لوله های جانبی آورنده وارد لوله آورنده اصلی می شود. در آنجا در مقابل لوله ی آورنده اسپرم قرار گرفته و اسپرم در روی تخم در ناحیه روزنه ی ورود اسپرم قرار می گیرد. سپس اسپرم وارد تخم شده و دمباله ی خود را از دست می دهد.
عمل لقاح یعنی اختلاط هسته ی اولین نر و ماده بعد از عمل تخم گذاری که این عمل در درون تخم صورت می گیرد. در این جا است که بقیه عمل میوز یا تقسیم یا کاهش کروموزومی تکمیل می گردد. به این صورت که هسته ی اُاُسیت به سه هسته ی کوچک قطبی و هسته ی اولیه تقسیم می گردد. هسته ی اولیه ماده با نر اختلاط حاصل کرده و سه هسته ی کوچک قطبی به طرف دیواره تخم حرکت کرده و در نهایت از بین می روند.
در بیشتر حشرات تخم هایی که توسط اسپرم بارور نشوند، قادر به رشد نبوده و از بین خواهند رفت ولی در تعداد کمی از حشرات تخم های بارور نشده که n کروموزومی هستند رشد کرده و بسته به نوع حشره، افراد n کروموزومی ماده یا نر را به وجود می آورند. این پدیده را بکرزایی می گویند. در زنبور عسل تخم های بارور نشده همگی به حشرات نر تبدیل می شوند.
مراحل مختلف رشد
تخم: تخم زنبور عسل بیضی کشیده بوده و در قسمت زیر جنین کمی محدب می باشد. درون تخم سیتوپلاسم، زرده (مواد غذایی) و هسته قرار دارند. عمل رشد جنین با تقسیم هسته آغاز می گردد. پس از تقسیم شدن هسته و به وجود آمدن سلول های کلیویج سلز، این سلول ها به جدار تخم مهاجرت کرده و لایه سلولی به نام بلاستودرم را به وجود می آورند.
بلاستودرم پس از یک سری تغییراتی که در مدت سه روز اتفاق می افتد تکمیل شده و لارو را در درون تخم به وجود می آورد. پس از گذشت این دوره قسمتی از تخم باز شده و لاروسن اول از آن خارج می گردد.
لارو: لاروسن اول پس از پنج مرحله و پنج پوست اندازی به شفیره تبدیل می گردد. لارو زنبور عسل موجودی است بسیار ساده و به علت ثابت بودن و درون سلول های قاب فاقد پا یا ضمایم دیگر است. لارو دارای سر بسیار کوچک و بدنش از 13 حلقه ی غیر متمایز، شکم و سینه تشکیل شده است. قطعات دهان شامل یک جفت آرواره بالایی کوچک و یک آرواره پایین ساده می باشد. در بین آرواره های پایین روزنه ی ترشح ابریشم (جهت تنیدن پیله) قرار دارد. لوله ی ترشح ابریشم از به هم پیوستن هیپوفارینکس و انتهای لب پایین به وجود آمده است.
چون وظیفه ی اصلی لارو زنبور عسل تغذیه می باشد، از این نظر دارای دستگاه گوارشی و به خصوص معده بزرگی بوده که تمام فضای شکم را پر کرده است.
در انتهای معده گوارشی و در محل اتصال به روده چهار لوله مالپیگی متصل شده اند.
شفیره: لاروهای زنبور عسل پنج بار پوست عوض می کنند. لارو وقتی که به حداکثر رشد رسید در داخل پوسته ی لاروی شفیره تشکیل می گردد. در این حالت شاخک ها، پاها، و بال ها در حال رشد کردن هستند و چشم های مرکب و قطعات دهانی وجود دارند. در این حالت شفیره خصوصیات لارو را داشته، بدین صورت که سینه های اول، دوم و سوم مساوی بوده و شکم در محل اتصال به سینه باریک شده است. در انتهای بدن شفیره های ماده ضمایم نیش رشد نکرده وجود دارد. در مرحله ی بعدی رشد که هنوز در داخل پوسته لاروی صورت می گیرد سینه ی دوم از رشد بیشتری برخوردار است.
شفیره پس از رشد نهایی بیشتر به حشره کامل شبیه می باشد. در این حالت سینه از شکم به طور مشخص جدا شده است. شفیره رشد کرده، پوسته لاروی را رها کرده و تغییرات خارجی دیگری صورت نمی گیرد.
حشره کامل: در داخل پوسته ی شفیر ضمن تغییراتی حشره کامل به وجود می آید. حشره کامل سپس پوسته ی شفیره را پاره کرده و از آن خارج می گردد. تغییراتی که در طی دوران رشد از تخم تا حشره کامل صورت می گیرد را دگردیسی می گویند.

نوشتن دیدگاه


تصویر امنیتی
تصویر امنیتی جدید