عسل طبیعی

راه های جلوگیری از بچه دادن جمعیت

ازدیاد وسیله ای برای ادامه ی بقاء نسل هر موجود زنده از جمله زنبورعسل است که ادامه ی حیات نسل های وی را تضمین می کند. هدف ما در این جا تنها جلوگیری از افزایش بیش از حد و بی موقع جمعیت ها است. چرا که اغلب اتفاق می افتد که در وسط گل و شکوفه ی درختان یعنی درست همان زمانی که زنبورها باید با حرص و ولع به جمع آوری شهد و تولید عسل مشغول باشند بچه می دهند. این کار باعث تقسیم یک جمیعت قوی به دو جمعیت متوسط و یا اغلب حتی به دو جمعیت ضعیف می گردد و همان طور که همه ی زنبوردارها آگاهند از جمعیت های ضعیف نباید انتظار عسل آوردن فراوانی را داشت. همچنین باید جمعیت ها را طوری برنامه ریزی کرد که تنها به اندازه نیاز زنبوردار بچه بدهند نه بیشتر. برای جلوگیری از ازدیاد بی رویه و بی موقع جمعیت های زنبور عسل باید عواملی که آن ها را تحریک به بچه دادن می کنند بشناسیم و از راه های صحیح بر ضد آن مبارزه کنیم. مهم ترین عوامل عبارتند از:

1- تنگی جا در کندو

ملکه از اواخر بهمن ماه تخم گذاری سالیانه اش را شروع می کند و هر روز که بگذرد به تعداد تخم هایی که روزانه می گذارد می افزاید و تخم ها پس از گذراندن دوره لاروی تبدیل به زنبور کامل می گردند و نخست در داخل و سپس در خارج از کندو به فعالیت می پردازند. به این طریق تعداد زنبورهای موجود در کندو از اسفند تا خرداد مرتب زیادتر و زیادتر می شوند تا بالاخره کار به جایی می رسد که نه تنها هر دو سطح هر 10 قاب را پر می کنند بلکه حجم کندو هم برای تعداد زیاد زنبور ناکافی می گردد. از این لحظه زنبورها به فکر بچه دادن و تقسیم شدن می افتند تا جای کافی برای هر یک از آن ها فراهم شود.

راه مبارزه: برای مقابله با آن کافی است که پیش از آن که جمعیت احساس کمبود جا کند روی آن یک نیم طبقه و یا یک طبقه با شان های بافته شده(و یا تعدادی از شان های بافته شده و تعداد دیواره) گذاشت و به این وسیله حجم داخل کندو را زیاد کرد تا جمعیت، دیگر به فکر بچه دادن نیفتد.

2- بیکاری

در جمعیت های قوی، اگر زنبورهای جوانی که هنوز قادر به پرواز نیستند به هر دلیلی بیکار شوند پس از مدت کوتاهی تعدادی سلول های ملکه یا پستانک درست می کنند.

ملکه ممکن است داخل آن ها تخم بگذارد و یا نگذارد. هر گاه ملکه داخل آن ها تخم گذاشت، تخم ها پس از مدتی تبدیل به لارو و ملکه ی کامل گشته و جمعیت بچه می دهند.

ساختن سلول های ملکه در کندو به وسیله ی زنبورها بدون این که ملکه داخل شان تخم گذاری کد به هیچ وجه دلیل بر این نیست که جمعیت تصمیم به بچه دادن دارد. چه اغلب زنبورهای جوان موم ساز به صورت غریزی این کار را می کنند. ولی پس از تخم گذاری ملکه در داخل آن ها، جمعیت حتماً تصمیم نهای اش را گرفته و خیال بچه دادن را دارد و دیگر امکان انصراف نه برای زنبورها وجود دارد نه برای زنبوردار.

عاقلانه ترین کار این است که آن را به حال خودش گذاشت تا بچه بدهد و یا بهتر است از جمعیت یک بچه ی مصنوعی گرفت. این یک قانون در زنبورداری است که تا زمانی که ملکه در داخل سلول های ملکه تخم نگذاشته می توان وی را از فکر بچه دادن منصرف کرد ولی پس از تخم گذاری در داخل آن دیگر چنین امکانی وجود ندارد.

کندن سلول های ملکه یا پستانک که داخل شان تخم یا لارو در حال رشد می باشند کاری غلط و بی نتیجه است. چون باعث انصراف جمعیت از بچه دادن نخواهد شد، دوباره پستانک های تازه درست می کنند ملکه هم فوری داخل شان تخم می گذارد. هرگاه چندین بار این کار تکرار گردد شاید که جمعیت خسته شده و دیگر به ساختن سلول های ملکه  ادامه ندهد ولی به تلافی از کار کردن و عسل آوردن صرف نظر و به این وسیله به زنبوردار ضرر می زند.

را مبارزه: برای جلوگیری از بیکاری کافی است که یک قاب با نواری از موم پرچ شده به پهنای تقریبی 3 سانتی متر در کندو آویزان کرد تا زنبورهای بیکار و جوان به کار ساختن و بافتن آن پرداخته و دیگر بیکار نباشند و از فکر بچه دادن منصرف گردند. در صورت لزوم می توان هر چند روز یک بار قاب تازه بافته شده را از کندو بیرون آورده و یک قاب تازه ی جدید تا نوار 3 سانتی متری موم پرچ شده به جایش آویزان کرد تا وضع در طبیعت عوض شود و امکان کار کردن در خارج از کندو برایشان به وجود آید.

3- باران های طویل المدت

بدی هوا در فصل رشد یعنی؛ در بهار باعث بیکار شدن زنبورهای فعال و عدم امکان خروجشان از کندو می گردد. هرگاه مدت بدی هوا و یا باران زیاد باشد زنبورهای بیکار را به فکر بچه دادن می اندازد به خصوص اگر جمعیت قوی باشد.

راه مبارزه: یکی از قاب های پر از لارو سربسته کندو را بدون زنبور برداشته، داخل یک کندوی ضعیف آویزان می کنند و به جای آن یک دیواره و یا یک قاب با نوار مومی پرچ شده 3 سانتی متری می آویزند تا زنبورها وقت بیکاری شان را با کار کردن روی آنها بگذرانند و به فکر بچه دادن نیفتند.

4- کم شدن ناگهانی گل ها و شهد در طبیعت پس از یک دوره وفور

قطع و یا کم شدن شدید و ناگهانی گل ها و شهد در منطقه ای که قبلاً پر از گل های عسل خیز بوده گرده فراوان نیز داشته، باعث بیکار ماندن زنبورهای فعالی جمعیت های قوی می گردد و فکر و خیالشان را به سمت بچه دادن سوق می دهد.

راه مبارزه: کندوها را بهتر است هرچه سریع تر به نقاط پرگل کوچ داد تا زنبورها دوباره امکان فعالیت داشته باشند.

5- زیادی تعداد زنبورهای جوان

زیاد شدن تعداد زنبورهای جوانی که غدد شیری شان ترشح فراوان دارد، می تواند جمعیت را وادار به بچه دادن کند تا این زنبورهای جوان بتوانند موادی را که از غددشان ترشح می شود در اختیار لاروها قرار دهند.

راه مبارزه:

الف- ملکه را باید در تخم گذاری محدود کرد. برای این کار یک پنجره ی ملکه در داخل کندو و موازی با شان ها (مثلاً بین قاب هشتم و نهم) می گذاریم و ملکه را نیز به آن جا منتقل می کنیم تا تنها داخل همین 2 شان بتواند تخم گذاری کند. پس از تخم گذاری، شان های پر از تخم، اما بدون زنبور را برداشته، داخل کندوهای ضعیف آویزان می کنیم و یک الی 2 شان خالی تازه به ملکه می دهیم. به این وسیله هم ملکه به اندازه نیاز و ظرفیتش تخم گذاشته و هم از تولید بیش از حد زنبورهای جوان در داخل کندو قوی جلوگیری شده است.

ب- هر هفته یک شان پر از لارو سربسته بدون زنبور را از کندو برداشته و یک دیواره یا قاب بافته شده را به جای آن آویزان می کنیم. شان پر از لارو سربسته را داخل یک کندوی نسبتاً ضعیف یا متوسط آویزان و آن را تقویت می کنند. محل آویزان کردنش نقطه ای است که در آن جا زنبورها زیادترند.

6- نژاد

نژادهایی وجود دارند که به طور ارثی بچه زیاد می دهند. نژاد زنبور عسل ایرانی یکی از آن هاست. این نژادها در برابر تمام راه های مبارزه مقاومت کرده و هر کاری که زنبوردار کند آن ها در نهایت بچه خواهند داد. به طور مثال جمعیت های نژاد ایرانی حتی زمانی که ضعیف هستند باز هم بچه می دهند چون بچه دادن در ارث و خون آن ها است.

راه مبارزه: تنها راه مبارزه با بچه دهی ارثی تعویض ملکه ی آن ها با ملکه ای از نژاد دیگر است که خاصیت بچه دهی در آن ها کمتر باشد.

 

نوشتن دیدگاه


تصویر امنیتی
تصویر امنیتی جدید