عسل طبیعی

جهش های ژنتیکی در زنبور عسلجهش های ژنتیکی در زنبور عسل
تاکنون موتاسیون ها با جهش های ژنتیکی زیادی در زنبور عسل مشاهده و گزارش گردیده اند. اکثر این گونه موتاسیون ها که به طور طبیعی در کلنی های زنبور عسل دیده شده اند تأثیر منفی بر روی عملکرد و رفتار این حشره داشته اند. از نقطه نظر ژنتیکی عامل بیشتر آن ها ژن های مغلوب بوده اند که به انحاء مختلف روی فتوتیپ زنبور عسل اثر کرده و نتیجتاً به طور مستقیم یا غیر مستقیم رفتار طبیعی آن را نیز تحت تأثیر قرار داده اند.
مهم ترین جهش های ژنتیکی یا موتاسیون هایی که روی زنبور عسل مشاهده شده اند عبارتند از:
1 ـ رنگ چشم ها: مطالعات گوناگونی که تاکنون گزارش شده است مبین این است که ژن های مغلوبی که روی رنگ چشم ها اثر گذاشته اند اکثراً موجب تغییر رنگ در چشم زنبورهای نر شده به طوری که پیگمان ها یا رنگ مایه های اساسی به علل مختلف در سلول های چشم ها ساخته نشده و در نتیجه زنبورهای نر قادر به دیدن نمی باشند و لذا رفتار آن ها غیر طبیعی می باشد. وقتی از کلنی های حاوی زنبورهای نر چشم سفید، ملکه پرورش داده شود. نوزادان حاصله از آن ها به نسبت 1 به 1 زنبور چشم سفید تولید می کنند. بنابراین این گونه ملکه ها باید نسبت به ژن مرد نظر هتروزیگوت باشند. ما از طریق تلقیح مصنوعی، یک ملکه هتروزیگوت را با اسپرم یک زنبور نر چشم سفید تلقیح کردیم و مشاهده کردیم که زنبوران کارگر چشم سفید به نسبت 1 به 1 حاصل شده اند. لازم به تذکر است که در شرایط طبعی کارگرها چشم سفید تولید نمی شوند. زیرا که زنبوران نر چشم سفید قادر به دیدن جفت گیری با ملکه نیستند.
2 ـ‌ رنگ بدن: رنگ پوست بدن زنبور عسل در نژادها و لاین های مختلف از سیاه تا درجات مختلفی از زرد مشاهده شده است، هم چنین رنگ آمیزی یا نقش و نقوش رنگ بدن نیز متفاوت می باشد. رنگ و رنگ آمیزی بدن تحت تأثیر شرایط اقلیمی، و جغرافیایی در طول زمان تغییر می یابد. از نقطه نظر ژنتیکی اغلب تغییرات رنگ آمیزی بیشتر از رنگ عمومی بدن مورد توجه قرار گرفته است، زیرا مطالعه ی آن راحت تر و مطمئن تر می باشد. ولی جهت سهولت بیشتر در مطالعات رنگ عمومی بدن مقیاس مشخصی نیز پیشنهاد شده است.
مطالعات نشان داده است که نژادهای زنبور عسل که در مناطق جنگلی آفریقا وجود دارند عموماً به رنگ زرد می باشند. هم چنین ثابت شده است که نژادهای مستقر در مناطق کم ارتفاع به رنگ زرد و در ارتفاعات به رنگ سیاه می باشند.
مطالعات نشان داده که ژن های متعددی موجب بروز فنوتیپ های مختلف از نظر رنگ بدن می شوند. تاکنون موتاسیون های متعددی که روی رنگ بدن اثر کرده اند و گزارش شده اند از جمله موتاسیوم مغلوب مشهور به کوردوان که منجر به تغییر رنگ سیاه به قهوه ای شده است، هم چنین موتاسیون قهوه ای که در A. m. adamsonii فقط در زنبورهای نر باعث تغییر رنگ زرد به قهوه ای ولی روی ماده ها اثری ندارد.
3 ـ موتاسیون های موثر روی بال ها: موتاسیون های متعددی که روی بال های زنبور عسل اثر کرده گزارش شده اند. از جمله بال سست و خم شده، که در نرها کشنده بوده و عامل آن ژن غالب مربوط به ماده می باشد. هم چنین بال رشد نیافته بال چروکیده، بال کوتاه و بال پخ در ملکه، نرها و کارگرها مشاهده شده اند و اغلب عامل آن ها ژن غالب در ماده ها بوده است.
لازم به تذکر است که تاکنون بیش از 30 نوع موتاسیون مختلف در گونه های زنبور عسل معمولی گزارش شده است که اساساً روی رنگ شکل و یا ساختمان بدن و یا رفتار زنبور عسل تأثیر کرده اند.

نوشتن دیدگاه


تصویر امنیتی
تصویر امنیتی جدید

moharam