عسل طبیعی

تلقیح مصنوعیتلقیح مصنوعی

در طبیعت همه ی جانداران پس از تولد زندگی کرده، زاد ولد می کنند و می میرند. هدف از زاد و ولد تنها بقاء نسل است که طبیعت معمولاً هدف حساب شده ای برای بهتر کردن نژادها و جانداران ندارد.

انسان با استفاده از علم ژنتیک می تواند هدف گیری دقیق تری کرده و در بهتر کردن وضع نژادهای جانداران و بالا بردن سطح محصول آن ها به نفع خودش بهره گیری کند، همان طوری که شیردهی گاوها را توانست از 4 کیلو تا 30 کیلو و بیشتر در روز بالا ببرد.

برای هدف گیری باید اجباراً از طرز زندگی و فعالیت، به ویژه خواص توارثی اجداد هر موجود (هم پدر، هم مادر) اطلاعات دقیق و بدون نقصی در اختیار داشت.

در جمعیت هایی از زنبور عسل که به طور طبیعی در جنگل ها زندگی می کنند این کار ممکن نیست چون نه از وضع ملکه های آن ها اطلاعاتی وجود دارد و نه از طرز زندگی نرها و آن چه جمعیت ها خودشان برای اصلاح نژادشان انجام می دهند نیز خیلی کم است.

در قسمت اعظم زنبورداری های امروزی در کشور ما که جمعیت ها خود به خود بچه داده و زیاد می شوند هم عیناً وضع به همین منوال است.

در روش های قبلی که برای تولید ملکه آمده بود تنها ملکه تحت کنترل دقیق تولید می شود. ولی جفت گیری اش در هوا و خارج از کنترل تولید کننده است؛ یعنی وی حداکثر فقط از 50 درصد خواص توارثی که مربوط به ملکه است اطلاعات نسبتاً دقیق دارد و 50 درصد بقیه مربوط به زنبورهای نری است که در هوا با ملکه ای جفت گیری می کنند و هیچ کنترلی روی آن ها ندارد به خصوص آن که ملکه نه تنها با زنبورهای نر هر یک از جمعیت های مختلف زنبورستان خودش بلکه اغلب حتی با نرهایی که از زنبورستان مجاور و یا دور دست می آیند نیز جفت گیری می کند.

در ایستاگه های جفت گیری ملکه که معمولاً چندین کندو برای تولید زنبورهای نر مستقر می کنند، پس از جفت گیری معلوم نیست که ملکه با نرهای کدام یک از جمعیت ها جفت گیری کرده است. در نتیجه کنترل صد در صد در چنین ایستگاه هایی هم وجود ندارد تا محاسبات توارثی طبق خواص همان جمعیت جفت گیری کننده به خصوص انجام گیرد.

مطمئن ترین راهی که برای بهتر و فعال تر کردن جمعیت های زنبور عسل امروزه از آن استفاده می شود تلقیح مصنوعی ملکه است چون معمولاً بهترین و فعالیت ترین ملکه به وسیله متخصصین انتخاب می گردد و برای جفت گیری دادنشان تنها از نرهای جمعیت های فعال و پر محصول استفاده می شود. یعنی؛ با کنترل صد در صد نرها و ماده ها به هدف مان نزدیکتر شده و نسل های بعدی قوی تر و پر محصول تر خواهند بود.

اسپرم یا نطفه به وسیله ی دستگاهی از داخل بدن چنین زنبورهای نر بالغ و فعالی مکیده شده و به داخل بدن و دستگاه تناسلی بهترین و فعال ترین ملکه ها تزریق می گردد. به این طریق هیچ جای شک و تردید باقی نمی ماند. بنابراین تلقیح مصنوعی تنها راهی است که در آن اجداد ملکه و اجداد نرها کاملاً معلوم است. از آن جایی که خواص توارثی ملکه و نرهای مورد استفاده از سال های پیش بررسی شده اند، در نتیجه خواص جمعیت هایی که ملکه تلقیح شده به زودی تشکیل خواهد داد از قبل معلوم و مقدار محصولی را که در شرایط عادی طبیعی  خواهند آورد تقریباً آشکار است.

نقطه ضعف این روش این است که ملکه های تلقیح شده معمولاً تنها برای یک سال قادر به تخم گذاری صحیح می باشند که در این مدت، هم تخم نر و هم تخم ماده می گذارند. اغلب از اوایل سال دوم فقط تخم نر می گذارند، چون اسپرم موجود در کیسه ی ذخیره نطفه ی ملکه گویا به اتمام می رسد چرا که کیسه ی ذخیره نطفه قادر به جذب همه نطفه هایی که به طور مصنوعی به بدن ملکه تزریق شده نیست و مقداری را که می تواند جذب کند به زحمت برای یک سال کافی است. امید این است که نقص فوق به تدریج و با پیشرفت علم رفع گردد.

در سال هایی که نخستین آزمایش های تلقیح مصنوعی صورت می گرفت متخصصین همیشه با ناکامی مواجه بودند. این وضع سال ها ادامه داشت به طوری که عده ای از محققین ادامه ی کار را بی نتیجه و تلقیح مصنوعی در ملکه زنبور عسل را غیر ممکن اعلام کردند. در مقابل، عده ای دیگر ناامید نشده و تنها روش تحقیقات را تغییر دادند. به این طریق که با تشریح دقیق دستگاه تناسلی ملکه پی بردند که در قسمت جلوی دستگاه تناسلی آن چین های زیادی وجود دارد که مانع ورود سوزن دستگاه تلقیح کننده به قسمتی می گردد که که نطفه باید در آن جا ریخته شود تا به وسیله ی ماهیچه های ظریف اطراف کیسه ی ذخیره اسپرم پمپ شده و به داخل کیسه برای ذخیره شدن فرستاده شود و ملکه از آن در تولید زنبورهای ماده استفاده کند.

با اطلاع از این موضوع امروزه در تلقیح مصنوعی به کمک سوزن دستگاه تلقیح چین ها را به کناری زده، آن گاه اسپرم یا نطفه را به داخل دستگاه تناسلی ملکه تزریق می کنند تا مستقیماً به داخل کیسه ی ذخیره مکیده شوند. ولی همان طوری که پیش از این هم گفته شد ملکه های تلقیح مصنوعی شده فقط یک سال به طرز صحیح تخم گذاری می کنند.

اسپرم یا نطفه را در گرمای 12 تا 15 درجه به مدت 6 ماه می توان زنده نگه داشت و از آن در زمان لازم در تلقیح مصنوعی استفاده کرد.

دستگاه های تلقیح مصنوعی مختلفی تاکنون درست شده که از آن استفاده می شود ولی به طور کلی و عمومی طرز کار کردن آن ها روی این اصول پایه گذاری شده است:

1 ـ‌ پر محصول ترین، سالم ترین و آرام ترین ملکه ها انتخاب گردند. (جمعیت مادر)

2 ـ‌ پر محصول ترین، سالم ترین و آرام ترین نرها انتخاب گردند. (جمعیت پدر)

3 ـ‌ برای دیدن صحیح و سالم و انجام کار از بینوکولار استفاده می شود.

4 ـ ملکه هنگام تلقیح به کمک گاز Co2 بیهوش می گردد.

5 ـ‌ اسپرم یا نطفه از دستگاه تناسلی نرهای بالغ (بیضه ها) به کمک سوزن های دستگاه تلقیح کننده پمپ می شود.

6 ـ‌ سوزن دستگاه تلقیح کننده را وارد دستگاه تناسلی ملکه کرده و اسپرم را داخل بدن آن تزریق می کنند.

7 ـ  پس از تزریق، ملکه را محیط Co2  بیرون آورده و در جعبه ای با هوای معمولی می گذارند تا به هوش آید.

8 ـ‌ چند دقیق پس از به هوش آمدن، وی را داخل جمعیتی که از قبل یتیم و آماده دریافت ملکه است، طبق روش ملکه دادن در قفسه ی ملکه گذاشته به جمعیت می دهند، حدود 2 تا 3 روز بعد ملکه اولین تخم ها را خواهد گذاشت.

 

نوشتن دیدگاه


تصویر امنیتی
تصویر امنیتی جدید