عسل طبیعی

تاریخ آشنایی و فعالیت های انسان برای بهره برداری از زنبور عسل
آنچه تاکنون مسجّل شده این است که زنبور عسل خیلی پیش از انسان در روی زمین به وجود آمده و  زندگی می کرده است. اولین اثر وجودی انسان در روی زمین که در کاوش های زمین شناسی تاکنون به دست آمده متعلق به حدود 600000 سال پیش است و حال آن که همین کاوشهای علمی در اعماق زمین نشان می دهند که زنبور عسل حدود 150 میلیون سال پیش وجود داشته و مشغول فعالیت و زاد و ولد بوده است منتها با این تفاوت که در آن زمان فاقد یک زندگی اجتماعی بوده و مثل خیلی از زنبورهای غیر عسلی امروزی زندگی انفرادی داشته و هر زنبور لانه های مخصوص به خود را ساخته و در آن زندگی می کرده است.
حدود 50 میلیون سال بعد که دوره رشد و تکثیر شدید گیاهان و گل دادن آن ها شروع شد. زنبورها از حالت انفرادی خارج و زندگی اجتماعی را ترجیح دادند وجمعیت ها را به وجود آوردند.
نزدیک به 25 میلیون سال پیش یعنی زمانی که کوه های پیرنه، آلپ، کارپات، قفقاز، البرز و سرانجام هیمالیا تشکیل شدند زمان ازدیاد شدید همه حشرات از جمله زنبور عسل فرا رسیده بود. از این زمان و حتی از حدود 40 میلیون سال پیش اثراتی از زنبور عسل به صورت سنگواره به دست آمده که اکنون در موزه های مختلف از جمله موزه ی زنبور عسل شهر وایمار در آلمان نگهداری می شوند.
روی دیوار غار بیکورپ در اسپانیا در یک اثر نقاشی، شخصی در حال برداشتن عسل از یک جمعیت زنبورعسل در داخل حفره ی سنگی، مشاهده می شود. این اثر متعلق به حدود 12000 سال پیش می بشد. اخیراً نیز نقاشی دیگری در یکی از غارهای نزدیک شهر والانس (اسپانیا) کشف شده که به احتمال قوی باید مربوط به همان دوره باشد. این نقاشی یک جمعیت زنبور عسل را نشان می دهد که بالای آن جای پای حیوانی دیده می شود. تصور می رود که جای پای مزبور مربوط به یک خرس باشد.
یک اثر نقاشی به دست آمده در هندوستان از زنبور عسل، معرف اهمیتی است که هندی های قدیم از لحاظ عقاید دینی برای عسل و زنبور عسل قایل بودند.
شکل زنبور عسل و کندوهای گلی روی سنگ نوشته زمان فراعنه ی مصر که 4000 سال پیش حکاکی شده نشان می دهد که مصری ها در آن زمان از این موضوع اطلاع داشته اند که برای برداشتن عسل از کندو باید به زنبورها دود داد تا کندو از زنبور خالی گردد.
در مقبره یکی از فراعنه مصر مقداری عسل پیدا شد که بعد از 4000 سال هنوز قابل خوردن بود.
بابلی ها و سومری ها و ایلامی ها که همه همسایگان ایران زمان مادی ها و قبل از آن می باشند در نوشته هایشان بارها از زنبور عسل نام برده اند.
آثار به سمت آمده در سوئد نشان می دهد که در کرانه های جنوبی و غربی این کشور حدود 2000 سال پیش زنبور عسل می زیسته و مردم نیز از عسل آن استفاده می کردند.
حضرت موسی در سال 1440 قبل از میلاد اسرائیلی ها را به سرزمینی که در آن عسل و شیر وجود داشت برد.
در روی دسته ی یک کارد مفرعی که حدود 1200 سال قبل از میلاد در لرستان ساخته شده بود شکل برجسته ای از زنبور عسل دیده می شود. این کارد در موزه شهر بروکسل نگهداری می شود. بنابراین باید معتقد شویم که ایرانی ها در آن تاریخ زنبور عسل را می شناختند و از عسل آن استفاده می کردند.
هومر شاعر معروف یونانی که حدود 800 سال پیش از میلاد می زیسته در شعرهایش از زنبور عسل نام برده است.
سولون در حدود 620 سال پیش از میلاد، قانونی درباره زنبورداری در یونان نوشت. حدود 350 سال قبل از میلاد مسیح ارسطو دانشمند معروف یونانی و معلم اسکندر کبیر کتابی درباره ی زنبور و زنبورداری و همچنین از بیماری های زنبور نوشت که اولین کتابی بود که در سال های قبل از میلاد و حتی قرن ها بعد از میلاد به رشته تحریر در آمده. وی می دانست که عسل را زنبورها از شهد گل ها تهیه و جمع آوری می کنند و به عقیده ارسطو بهترین عسل، عسل آویشن بود.
قسمتی از کتاب وارو دانشمند رومی که در سال های 116 تا 27 قبل از میلاد می زیسته راجع به زنبور عسل بود. هم وطن دیگر وی پلینیوس که از 23 تا 79 بعد از میلاد زندگی می کرده و از طبیعی دان های معروف روم بوده، نیز کتابی درباره ی زنبور عسل نوشته و در آن عده ای از گیاهان عسل خیز را نام برده است.
قسمتی از سوره نحل در قرآن مجید درباره ی عسل است و می دانیم که جمع آوری آیات قرآن به وسیله ی عثمان حدود سال 650 بعد از میلاد مسیح صورت گرفته است.
شارلمانی امپراطور بزرگ اروپا در سال 800 میلادی اولین زنبورستان با کندوهای سبدی را در یکی از مزارع خود ایجاد کرد و دستور داد تا کشاورزان در تمام مزارع اجباراً چند کندو برای تولید عسل نگهدارند.
قرون وسطی سال های پر رونق زنبورداری و تولید عسل در تمام اروپا بود و بیش از همه کشیش ها به کار زنبورداری می پرداختند ولی در سال های 1500 تا 1600 میلادی رونق خود را از دست داد زیرا قیمت شکر به شدت پایین آمد و مردم برای تهیه شیرینی ها بیشتر رو به شکر آوردند.
اولاس ماگنوس که در زمان گوستاو وازا پادشاه قدرتمند و ایجاد کننده کشور سوئد میزیسته در سال 1555 میلادی کتابی درباره وضع زنبورداری در سوئد به رشته تحریر در آورد.
در 1568 نیکل یاکوب اولین کتاب خودآموز پرورش زنبور عسل به زبان آلمانی را منتشر کرد.
باتلر محقق انگلیسی در سال 1609 نشان داد که در داخل کندو حکومت ماده ها (ملکه) برقرار است. مالپیگی ایتالیایی که در سال های 1628 تا 1649 زندگی می کرده ساختمان داخلی بدن زنبور عسل را برای اولین بار تشریح کرده و کتابی هم در این باره از خود به یادگار گذاشت.
سوامردام (1637 تا 1685) در هلند وضع تولید مثل زنبورها و ملکه را کشف کرد.
رنه آنت (1683 تا 1757) در فرانسه کندویی با جدار شیشه ای درست کرده و به مطالعه ی زندگی زنبورها در داخل کندو پرداخت. وی کشف کرد که برخلاف عقیده ی باتلر انگلیسی، ملکه حاکم بر زنبورها نیست، بلکه فقط مادر تمام زنبورهای داخل کندوی خودش است.
در سویس فرانس هوبر (1821 ـ 1750) که از دو چشم نابینا بود به کمک مستخدمش کندویی با قاب های متحرک ساخت، بدین وسیله زندگی داخلی زنبورها را بهتر و دقیق تر تحت مطالعه قرار داد. این اولین کندو با قاب متحرک بود که در تاریخ ساخته شد ولی وی از آن فقط برای مطالعه استفاده کرد و حال آن که فقط 30 سال پس از مرگش بهره برداری از این کشف به منظور تجارت آغاز و اساس زنبورداری مدرن بر روی آن پایه گذاری شد. هم وطن دیگر وی، کارل بونت (سویسی) در سال 1762 وضع باکره زایی ملکه را کشف کرد.
پروکوپوویچ (1850 ـ 1775) اولین مدرسه زنبورداری در روسیه (اوکراین) را تاسیس و به علاوه قاب های کوچک نیم کیلویی عسل را ساخت و به بازار عرضه کرد.
کشیش  آلمانی دکتر یوهان چیرسن (1906 ـ 1811) که بزرگترین شخصیت در تاریخ زنبورداری آلمان است بعد از یک سلسله آزمایش کشف کرد که تمام نرها از تخم های باور نشده تولید می گردند.
در سال 1851 لانگستروت در آمریکا پس از تکمیل کردن کشف و اختراعات دیگران در ساخت کندو با قاب های متحرک، اولین زنبورستان با کندوهایی که همگی دارای قاب های متحرک بودند را ایجاد کرد و پس از انجام آزمایش های لازم و مطمئن شدن از اقتصادی تر بودنش آن را به بازار عرضه و در سطح تجارتی عمومیت داد.
بازماندگان همین خانواده پس از گذشت چند نسل هنوز هم در آمریکا به کار زنبورداری و مخصوصاً پرورش زنبور عسل در سطح جهانی و بین المللی ادامه می دهند. اختراع یا کشف قاب های متحرک بدون شک مهمترین کشف در تاریخ زنبورداری است به طوری که با ورودش به این عرصه، تمام اصول زنبورداری قدیم زیر و رو شد و جایش را به زنبورداری مدرن امروزی داد.
در 1857 یوهان مهرینگ (1876 ـ 1816) در آلمان دیواره مومی را اختراع کرده و به کمک وسایل مصنوعی آن را ساخت.
بارون فرانس فن هروشکا اهل مجارستان در سال 1865 اکستراکتور را برای جدا کردن عسل از موم با استفاده از قوه ی گریز از مرکز ساخت.
در 1882 یک ساعت ساز آلمانی به نام وانکلر دستگاه تولید ملکه به طور مصنوعی را درست کرد که امروزه هم اساس تولید ملکه به طور مصنوعی بر همان اصول قرار دارد و برای این کار از همان دستگاه ها با کمی تفاوت و تکمیل شدنش استفاده می کنند.
در 1923 پروفسور کارل فون فریش اهل اطریش موفق به کشف طرز حرف زدن زنبور عسل گشته و به همین دلیل هم در سال 1973 برنده جایزه نویل شد.
در سال 1956 دانشمند روسی تریاسکو ثابت کرد که ملکه، در پرواز جفت گیری همیشه با چندین نر جفت گیری می کند و بدین طریق بر عقاید قبلی مبنی بر اینکه ملکه در زندگی فقط با یک نر جفت گیری می کند خط بطلان کشید.

نوشتن دیدگاه


تصویر امنیتی
تصویر امنیتی جدید