عسل طبیعی

اصول صحیح مدیریت
اصول صحیح مدیریت کلنی های زنبور عسل در فصول مختلف سال متفاوت است. لذا در این جا مختصراً اقدامات لازمی را که باید در فصول مختلف سال انجام شود شرح داده می شود.
فصل پاییز: در صورتی که در فصول بهار و تابستان کلنی های زنبور عسل به نحو صحیحی مدیریت شده باشند قاعدتاً در پاییز هر یک از آن ها دارای دو طبقه خواهند بود. که در این صورت باید اقدامات زیر را انجام داد.
1 ـ‌ دادن داروهای لازم جهت پیشگیری از بیماری های نوزما، لوک و کنه واروآ.
2 ـ‌ مقدار حدود 20 کیلوگرم عسل را در طبقه ی فوقانی و 2 تا 3 قاب گرده گل را در طبقه ی پایین قرار دهید.
3 ـ‌ کلنی باید دارای ملکه ی نسبتاً جوان یک تا دو ساله باشد.
4 ـ‌ شبکه ی ملکه بین طبقه ی اول و دوم وجود نداشته باشد.
5 ـ‌ اقدامات حفاظتی لازم در مقابل موش، باد و باران انجام گیرد.
در صورتی که جمعیت کندوها ضعیف بوده و کندو دو طبقه نباشد باید حدود 15 کیلوگرم عسل و دو قاب گرده را در کندو گذاشته و بقیه اقدامات فوق الذکر را نیز انجام داد.
فصل زمستان: زنبورها در طول زمستان به صورت توده ای درآمده و به تنظیم درجه ی حرارت وسط توده اقدام می کنند. در صورتی که کندوها دو طبقه باشند توده زنبور به تدریج از طبقه ی پایین به طرف طبقه ی بالا نقل مکان می کنند به طوری که در اواخر زمستان کاملاً در طبقه ی بالا قرار می گیرند.
باید توجه داشت که در ماه های سرد که زنبور فعالیت زیادی ندارد نیاز به آرامش نسبی داشته و توصیه می شود از کار بازرسی کندوها حتی الامکان در این مدت احتراز کرد.
بازدید کلنی در این موقع موجب تحریک ملکه به تخم ریزی شده و ممکن است زنبورها و نوزادان حاصله سرما خورده و به بیماری های گوناگون مبتلا شوند.
اوایل فصل بهار: در اوایل بهار در یکی از روزها که هوا مناسب است باید کندوها را به سرعت بازدید کرده و اطمینان حاصل کرد که اولاً ملکه وجود دارد یا خیر؟ بیماری خاصی وجود دارد یا خیر؟ و بالاخره غذای کافی در کندو هست یا نه؟
برای این منظور درب کندو را برداشته و سریعاً یکی دو قاب را خارج کرده و به نکات فوق پی می بریم.
بازدید بهاری و موقع افزایش جمعیت
برای این بازدید روز مشخصی را نمی توان تعیین کرد ولی موقع آن وقتی است که هوا از سردی خارج شده و هوای گرم مطلوبی شروع می گردد. این وقت تقریباً از اواسط تا اواخر فروردین ماه در مناطق معتدل و سرد می باشد و معمولاً شکوفه های درختان میوه شروع به باز شدن می کنند. در این بازدید ملاحظه خواهد شد که در کندوهای دو طبقه تمام زنبورها در طبقه ی فوقانی هستند و در حقیقت طبقه ی تحتانی خالی است. در این حالت باید تمام قاب های طبقه ی بالا همراه با زنبورهای آن را به طبقه ی پایین آورده و قاب های طبقه ی پایین را به بالا مستقل کرد. با چنین تغییر وضعیتی در طول بهار جمعیت کلنی افزایش یافته و به تدریج فضای طبقه ی اول و دوم را به طرف بالا اشغال کند.
در صورتی که شرایط طبیعی از نظر پوشش گیاهی و شرایط آب و هوایی مناسب باشد ممکن است حدود 1 تا 5/1 ماه طول بکشد تا جمعیت کلنی به طبقه ی دوم رسیده و آن را اشغال کند و بعد از چند هفته ی دیگر تمام فضای داخل دو طبقه را اشغال کند.
برای کندوهای یک طبقه که زمستان را پشت سر گذاشته اند نیز باید فضای کافی جهت رشد آن ها در نظر گرفت.
در این هنگام توصیه می شود داروهای لازم جهت پیشگیری از بیماری ها به کندوها خورانده شود و در صورتی که نیاز به غذا داشته باشند برای آن ها تامین می گردد. ضمناً در صورتی که بعضی از کندوها فاقد ملکه می باشند به آن ها ملکه معرفی گردد و یا در کلنی های دیگر ادغام شوند.
بازدید اواخر بهار: جمعیت کلنی ها در طول بهار رشد کرده و در اواخر بهار به حداکثر خود می رسد. این موقع از سال از نظر تولید بچه، کندو بسیار حساس است، زیرا جمعیت کلنی ها تمام فضای کندو را احاطه کرده و غریزتاً کلنی ها آماده تکثیر می باشند. لذا باید فضای بیشتری برای آن ها فراهم گردد (مثلا کندو 2 یا 3 طبقه شود). بدین منظور توصیه می شود در صورتی که جمعیت یک کلنی خیلی زیاد است روی طبقه ی فوقانی یک شبکه ی ملکه قرار داده و طبقه ی دیگری را روی آن مستقر کنید تا جمعیت اضافی به طبقه ی فوقانی منتقل گردند و فضای کافی برای ذخیره سازی عسل به وجود آید. علاوه بر اقدامات فوق الذکر باید به نکات دیگری از جمله ذخیره غذای کندو، وجود یا عدم وجود بیماری ها، و عملکرد ملکه نیز توجه داشت.
برای کندوهای یک طبقه نیز باید تمامی مراقبت های ذکر شده را مدنظر داشت و متناسب با رشد جمعیت فضای کافی برای آن ها فراهم کرد.
بازدید فصل تابستان
در این فصل معمولاً بیشترین مقدار عسل تولید می شود. البته موقع تولید عسل برحسب مناطق مختلف متفاوت می باشد. در حدود سه هفته قبل از این که اولین دوره شهد طبیعت شروع شود باید منطقه ی پرورش نوزادان را از منطقه ی ذخیره عسل کاملاً جدا کرد. برای این کار بین طبقه ی اول و دوم یک شبکه ی ملکه قرار داده و ملکه را در طبقه ی اول (زیر شبکه) محبوس کنید.
برای انجام این کار چندین راه وجود دارد. مثلاً از بالا دود غلیظی وارد کرده تا زنبورها به طبقه ی تحتانی وارد شوند و بعد شبکه را روی طبقه ی اول قرار دهید. و یا می توان تمام قاب های طبقات فوقانی را در روی طبقه ی اول تکانده و شبکه را روی آن گذاشت و بالاخره می توان ملکه را پیدا کرده وداخل طبقه ی اول رها کرد که البته این روش وقت گیر است.
در صورتی که یک هفته بعد در طبقات فوقانی تخم وجود داشته باشد این امر مبین این است که ملکه هنوز در طبقات بالایی است و باید مجدداً نسبت به پایین فرستادن آن اقدام کرد.
در نتیجه ی این عمل زنبورهای طبقات فوقانی به تدریج در مدت 2 تا 3 هفته متولد شده و فضای خالی شده برای ذخیره سازی عسل به کار برده می شود. ضمناً نوزادان فقط در طبقه ی پایین پرورش داده می شوند و عسل هم فقط در طبقات فوقانی ذخیره می گردد.
بنابراین با این روش برداشت محصول عسل راحت تر و مطمئن تر می باشد. پس از دوره تابستان مجدداً وضعیت کلنی ها مثل اول پاییز می باشد که قبلاً به ذکر آن پرداخته شد.
در جریان عملیات زنبورداری در طول سال مشکلات به خصوصی پیش می آید که لازم است به طریق صحیح آن را حل کرد. برخی از مهم ترین این مشکلات و روش مدیریت صحیح آن ها در ذیل توضیح داده می شود:
گرفتن و مستقر کردن بچه کندو
نحوه گرفتن بچه کندو بستگی به محل استقرار آن داشته و وسایل مورد نیاز تا حدود زیادی به آن وابسته است. بچه کندو ممکن است در محل های مختلف از سهل الوصول تا دشوار مستقر گردد. در صورتی که روی شاخه ی درختان کم ارتفاع باشد می توان به راحتی آن را گرفت و در کندو مستقر کرد. ولی اگر روی درختان مرتفع، روی دیوارهای بلند، یا سیم چراغ برق و غیره متمرکز شده باشد که گرفتن آن مشکل است باید متناسب با امکانات موجود نسبت به گرفتن آن اقدام کرد.
معمولاً برای گرفتن بچه کندو، یک کندوی خالی را که در داخل آن چند قاب (شان) قرر داده شده است را در زیر بچه کندو قرار داده و زنبورها را به داخل کندو تکانیده یا برس زده و یا در جلوی سوراخ کندو روی زمین می ریزیم. سپس به وسیله ی دستگاه دودی و دمیدن دود غلیظ روی آن ها، بچه کندو را به طرف داخل کندو هدایت می کنیم.
اغلب مشاهده می شود که مقداری از زنبورها در اطراف کندو پرواز می کنند ولی آن ها نیز به زودی وارد کندو شده و آرامش نسبی برقرار می گردد.
پس از وارد شدن زنبورها در داخل کندو می توان آن کندو را به جای مناسبی حمل کرده و مستقر کرده. ولی توصیه می شود جا به جا کردن کندو در هنگام شب انجام شود که تمام زنبورها در داخل کندو باشند. در صورتی که این بچه کندو دارای ملکه باشد به تدریج رشد کرده و با مراقبت های بعدی از جمله تغذیه کردن می توان آن را به کندوی قوی و مناسبی تبدیل کرد.
گاهی بچه کندو در روی شاخه ی درختان مرتفع مستقر می گردد که دسترسی به آن مشکل است. در این صورت باید به هر نحو ممکن کندو را به زیر بچه کندو منتقل کرده و آن را به داخل کندو تکانید. مثلاً می توان از نرده بان مناسبی استفاده کرد و یا روی باربند وانت بار یا کامیونی ایستاده و این عمل را انجام داد. روش دیگر این است که از درخت بالا رفته و شاخه ای که زنبورها روی آن مستقر شده اند را به آرامی قطع کرده و به پایین درخت منتقل کرد.
در صورتی که بچه کندو در محلی مستقر شده باشد که امکان گرفتن و یا برس زدن آن ها به داخل کندو وجود داشته باشد مثلاً روی دیوار بلند، می توان آن ها را به وسیله ای مثلاً یک قطعه چوب بلند تحریک کرد تا محل خود را ترک و در محل مناسب دیگری قرار گیرند که امکان گرفتن آن وجود داشته باشد. پس از گرفتن بچه کندو و قرار دادن آن در محل اصلی (مورد نظر) باید برای چند روز آن را با شربت (یک به یک) تغذیه کرد و پس از یکی دو روز آن را مورد بررسی قرار داده و از حضور ملکه و تخم گذاری آن اطمینان حاصل کرد. در صورتی که ملکه وجود نداشته باشد باید نسبت به معرفی ملکه یا سلول ملکه به آن اقدام و یا آن را در کندوی دیگری ادغام کرد.

نوشتن دیدگاه


تصویر امنیتی
تصویر امنیتی جدید